(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.7. అధ్యాయః 007
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
అశ్వత్థామవచనాద్దుర్యోధనేన సైనాపత్యేఽభిషిక్తేన కర్ణేన రణాయ సేనానియోజనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-7-0x(4848)(55246)
హతే ద్రోణే మహేష్వాసే తస్మిన్నహని భారత।
కృతే చ మోఘసంకల్పే ద్రోణపుత్రే మహారథే॥ 8-7-1(55247)
ద్రవమాణే మహారాజ కౌరవాణాం బలార్ణవే।
వ్యూహ్య పార్థః స్వకం సైన్యమతిష్ఠద్వాతృభిర్వృతః॥ 8-7-2(55248)
తమవస్థితమాజ్ఞాయ పుత్రస్తే భరతర్షభ।
విద్రుతం స్వబలం దృష్ట్వా పౌరుషేణ న్యవారయత్॥ 8-7-3(55249)
స్వమనీకమవస్థాప్య బాహువీర్యముపాశ్రితః।
యుద్ధా చ సుచిరం కాలం పాండవైః సహ భారత॥ 8-7-4(55250)
లబ్ధలక్షైః పరైర్హష్టైర్వ్యాయచ్ఛద్భిశ్చిరం తదా।
సంధ్యాకాలం సమాసాద్య ప్రత్యాహారమకారయత్॥ 8-7-5(55251)
`నివేశ్య బలవద్వోరం క్షుత్పిపాసాబలైర్యుతం।
శ్రమేణ మహతా యుక్తం తథా ద్రోణవధేన చ॥ 8-7-6(55252)
దీనరూపా రణే కర్మ కృత్వా ఘోరం చ శర్వరీం।
విశం ప్రాప్య సా సేనా విశ్రంయ ముదితాఽభవత్'॥ 8-7-7(55253)
కృత్వాఽవహారం సైన్యానాం ప్రవిశ్య శిబిరం స్వకం।
కురవః సహితా మంత్రం మంత్రయాంచక్రిరే మిథః॥ 8-7-8(55254)
పర్యంకేషు పరార్ధ్యేషు స్పర్ధ్యాస్తరణవత్సు చ।
వరాసనేషూపవిష్టాః సుఖశయ్యాస్వివామరాః॥ 8-7-9(55255)
తతో దుర్యోధనో రాజా సాంనా పరమవల్గునా।
తానాభాష్య మహేష్వాసాన్ప్రాప్తకాలమభాషత॥ 8-7-10(55256)
మతం మతిమతాం శ్రేష్ఠాః సర్వే ప్రబ్రూత మా చిరం।
ఏవంగతేన యత్కార్యం భవేత్కార్యతరం నృపాః॥ 8-7-11(55257)
సంజయ ఉవాచ। 8-7-12x(4849)
ఏవముక్తే నరేంద్రేణ నరసింహా యుయుత్సవః।
చక్రుర్నానావిధాశ్చేష్టాః సింహాసనగతాస్తదా॥ 8-7-12(55258)
తేషాం నిశాంయేంగితాని యుద్ధే ప్రాణాంజుహూషతాం।
సముద్వీక్ష్య ముఖం రాజ్ఞో బాలార్కసమవర్చసం।
ఆచార్యపుత్రో మేధావీ వాక్యజ్ఞో వాక్యమాదదే॥ 8-7-13(55259)
రాగో యోగస్తథా దాక్ష్యాం నయశ్చేత్యర్థసాధకాః।
ఉపాయాః పండితైః ప్రోక్తాస్తే తు దైవముపాశ్రితాః॥ 8-7-14(55260)
లోకప్రవీరా యేఽస్మాకం దేవకల్పా మహారథాః।
నీతిమంతస్తథా యుక్తా దక్షా రక్తాశ్చ తే హతాః॥ 8-7-15(55261)
న త్వేవ కార్యం నైరాశ్యమస్మాభిర్విజయం ప్రతి।
సునీతైరిహ సర్వార్థైర్దైవమప్యనులోంయతే॥ 8-7-16(55262)
తే వయం ప్రవరం నౄణాం సర్వైర్యోధగుణైర్యుతం।
కర్ణమేవాభిషేభ్యామః సైనాపత్యేన భారత॥ 8-7-17(55263)
కర్ణం సేనాపతిం కృత్వా ప్రమథిష్యామహే రిపూన్॥ 8-7-18(55264)
ఏష హ్యతిబలః శూరః కృతాస్త్రో యుద్ధదుర్మదః।
వైవస్వత ఇవాసహ్యః శక్తో జేతుం రణే నిపూన్॥ 8-7-19(55265)
ఏతదాచార్యతనయాచ్ఛ్రుత్వా రాజంస్తవాత్మజః।
`దుర్యోధనో మహారాజ భృశం ప్రీతమనాస్తదా'॥ 8-7-20(55266)
ఆశాం బహుమతీం చక్రే వర్ణం ప్రతి స వై తదా।
హతే భీష్మే చ ద్రోణే చ కర్ణో జేష్యతి పాండవాన్॥ 8-7-21(55267)
తామాశాం హృదయే కృత్వా సమాశ్వస్య చ భారత।
[తతో దుర్యోధనః ప్రీతః ప్రియం శ్రుత్వాఽస్య తద్వచః।
ప్రీతిసత్కారసంయుక్తం తథ్యమాత్మహితం శూభం॥] 8-7-22(55268)
స్వం మనః సమవస్థాప్య బాహువీర్యముపాశ్రితః॥ 8-7-23(55269)
`ప్రియసత్కారసంయుక్తం తథ్యమాత్మహితే రతం'।
దుర్యోధనో మహారాజ రాధేయమిదమబ్రవీత్॥ 8-7-24(55270)
కర్ణ జానామి తే వీర్యం సౌహృదం పరమం మయి।
తథాఽపి త్వాం మహాబాహో ప్రవక్ష్యామి హితం వచః॥ 8-7-25(55271)
శ్రుత్వా యథేష్టం చ కురు వీర యత్తవ రోచతే।
భవాన్ప్రాజ్ఞతమో నిత్యం మమ చైవ పరా గతిః॥ 8-7-26(55272)
భీష్మద్రోణావతిరథౌ హతౌ సేనాపతీ మమ।
సేనాపతిర్భవానస్తు తాభ్యాం ద్రవిణవత్తరః॥ 8-7-27(55273)
వృద్ధో చ తౌ మహేష్వాసౌ సాపేక్షో చ ధనంజయే।
మానితౌ చ మయా వీరౌ రాధేయ వచనాత్తవ॥ 8-7-28(55274)
పితామహత్వం సంప్రేక్ష్య పాండుపుత్రా మహారణే।
రక్షితాస్తాత భీష్మేణ దివసాని దశైవ తు॥ 8-7-29(55275)
న్యస్తశస్త్రే తు భవతి హతో భీష్మః పితామహః।
శిఖండినం పురుస్కృత్య ఫల్గునేన మహాహవే॥ 8-7-30(55276)
హతే తస్మిన్మహేష్వాసే శరతల్పగతే తథా।
త్వయోక్తే పురుషవ్యాఘ్ర ద్రోణో హ్యాసీత్పురఃసరః॥ 8-7-31(55277)
తేనాపి రక్షితాః పార్థాః శిష్యత్వాదితి మే మతిః।
స చాపి నిహతో వృద్ధో ధృష్టద్యుంనేన సత్వరం॥ 8-7-32(55278)
నిహతాభ్యాం ప్రధానాభ్యాం తాభ్యామతులవిక్రమ।
త్వత్సమం సమరే యోధం నాన్యం పశ్యామి చింతయన్॥ 8-7-33(55279)
భవానేవ తు నః శక్తో విజయాయ న సంశయః।
పూర్వం మధ్యే చ పశ్చాశ్చ తథైవ విహితం హితం॥ 8-7-34(55280)
స భవాంధుర్యవత్సంఖ్యే ధురముద్వోఽఢుమర్హతి।
అభిషేచయ సైనాన్యే స్వయమాత్మానమాత్మనా॥ 8-7-35(55281)
దేవతానాం యథా స్కందః సేనానీః ప్రభురవ్యయః।
తథా భవానిమాం సేనాం ధార్తరాష్ట్రీం బిభర్తు వై॥ 8-7-36(55282)
జహి శత్రుగణాన్సర్వాన్మహేంద్రో దానవానివ।
అవస్థితం రమే దృష్ట్వా పాండవాస్త్వాం మహారథాః।
ద్రవిష్యంతి చ పాంచాలా విష్ణుం దృష్ట్వేవ దానవాః॥ 8-7-37(55283)
తస్మాత్త్వం పురుషవ్యాఘ్ర ప్రకర్షైతాం మహాచమూం॥ 8-7-38(55284)
భవత్యవస్థితే యత్తే పాండవా మందచేతసః।
ద్రవిష్యంతి సహామాత్యాః పాంచాలాః సృంజయాశ్చ హ। 8-7-39(55285)
యథా హ్యభ్యుదితః సూర్యః ప్రతపన్స్వేన తేజసా।
వ్యపోహతి తమస్తీవ్రం తథా శత్రూన్ప్రతాపయ॥ 8-7-40(55286)
సంజయ ఉవాచ। 8-7-41x(4850)
ఏవముక్తస్తు రాధేయో రాజ్ఞా దుర్యోధనేన హ।
రాజ్ఞాం మధ్యే మహాబాహుః ప్రీతాత్మా స మహాబలః।
హర్షయన్నబ్రవీత్కర్ణో దుర్యోధనమిదం వచః॥ 8-7-41(55287)
కర్ణ ఉవాచ। 8-7-42x(4851)
ఉక్తమేతన్మయా పూర్వం గాంధారే తవ సన్నిధౌ।
జేష్యామి పాండవాన్సర్వాన్సపుత్రాన్సజనార్దనాన్॥ 8-7-42(55288)
సేనాపతిర్భవిష్యామి తవాహం నాత్ర సంశయః।
స్థిరో భవ మహారాజ జితాన్విద్వి చ పాండవాన్॥ 8-7-43(55289)
సంజయ ఉవాచ। 8-7-44x(4852)
ఏవముక్తో మహారాజ తతో దుర్యాధనో నృపః।
ఉత్తస్థౌ రాజభిః సార్ధం దేవైరివ శతక్రతుః॥ 8-7-44(55290)
సైనాపత్యేన సత్కర్తుం కర్ణం స్కందమివామరాః।
తతోఽభిషిషిచుః కర్ణం విధిదృష్టేన కర్మణా॥ 8-7-45(55291)
దుర్యోధనముక్తా రాజన్రాజానో విజయైషిణః।
శాతకుంభమయైః కుంభేర్మాహేయైశ్చాభిమంత్రితైః॥ 8-7-46(55292)
తోయపూర్ణైర్విషాణైశ్చ ద్విపఖంగమహర్షభైః।
మణిముక్తాయుతైశ్చాన్యైః పుణ్యగంధైస్తథౌషధైః॥ 8-7-47(55293)
ఔదుంబరే సుఖాసీనమాసనే క్షౌమసంవృతే।
శాస్త్రదృష్టేన విధినా సంభారైశ్చ సుసంభృతైః॥ 8-7-48(55294)
బ్రాహ్మణః క్షత్రియా వైశ్యాస్తథా శూద్రాశ్చ సంమతాః।
తుష్టువుస్తం మహాత్మానమభిషిక్తం వరాసనే॥ 8-7-49(55295)
తతోఽభిషిక్తే రాజేంద్ర నిష్కైర్గోభిర్ధనేన చ।
వాచయామాస విప్రాగ్ర్యాన్రాధేయః పరవీరహా॥ 8-7-50(55296)
`స వ్యరోచత రాధేయః సూతమాగధబందిభిః।
స్తూయమానో యథా భానురుదయే బ్రహ్మవాదిభిః॥ 8-7-51(55297)
తతః పుణ్యాహఘోషేణ వాదిత్రనినదేన చ।
జయశబ్దేన శూరాణాం తుములః సర్వతోఽభవత్॥ 8-7-52(55298)
జయేత్యూచుర్నృపాః సర్వే రాధేయం తత్ర సంగతాః'॥ 8-7-53(55299)
జయ పార్థాన్సగోవిందాన్సానుగాంస్తాన్మహామృధే।
ఇతి తం బందినః ప్రాహుర్ద్విజాశ్చ పురుషర్షభం॥ 8-7-54(55300)
జహి పార్థాన్సపాంచాలాన్రాధేయ విజయాయ నః।
ఉద్యన్నివ సదా భానుస్తమాంస్యుగ్రైర్గభస్తిభిః॥ 8-7-55(55301)
న హ్యలం త్వద్విసృష్టానాం శరాణాం వై సకేశవాః।
ఉలూకాః సూర్యరశ్మీనాం జ్వలతామివ దర్శనే॥ 8-7-56(55302)
న హి పార్థాః సపాంచాలాః స్థాతుం శక్తాస్తవాగ్రతః।
ఆత్తవజ్రస్య సమరే మహేంద్రస్యేవ దానవాః॥ 8-7-57(55303)
`సంజయ ఉవాచ। 8-7-58x(4853)
స సత్కృతః స్తూయమానః సుహృద్గణవృతో రుషా।
కర్ణో దుర్యోధనం వాక్యమబ్రవీత్ప్రహసన్ప్రియం॥ 8-7-58(55304)
దుర్యోధనాద్య సగణం పాండూనాం ప్రవరైః సహ।
ఫల్గునం సూదయిష్యామి త్వత్ప్రియార్థం సబాంధవం॥ 8-7-59(55305)
సపర్వతార్ణవద్వీపాం శాధి గాం గతపాండవాం।
పుత్రపౌత్రప్రపౌత్రేషు ప్రతిష్ఠాం గమయిష్యమి॥ 8-7-60(55306)
నాసహ్యం విద్యతే మహ్యం త్వత్ప్రియార్థమరిందమ।
సత్యధర్మానురక్తస్య సిద్ధిరాత్మవతో యథా॥ 8-7-61(55307)
అభిషిక్తస్తు రాఘేయః ప్రభయా సోఽమితప్రభః।
అత్యరిచ్యత రూపేణ దివాకర ఇవాపరః॥ 8-7-62(55308)
సైనాపత్యే తు రాధేయమభిషిచ్య సుతస్తవ।
అమన్యత తదాత్మానం కృతార్థం కాలచోదితః॥ 8-7-63(55309)
కర్ణోఽపి రాజ్ఞః సంప్రాప్య సైనాపత్యమరిందమః।
యోగమాజ్ఞాపయామాస సూర్యస్యోదయనం ప్రతి॥ 8-7-64(55310)
తవ పుత్రైర్వృతః కర్ణః శుశుభే తత్ర భారత।
దేవైరివ యథా స్కందః సంగ్రామే తారకామయే॥ ॥ 8-7-65(55311)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి సప్తమోఽధ్యాయః॥ 7 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-7-3 స్వబలంప్రతి విద్రుతం దృష్ట్వా॥
8-7-5 లబ్ధలక్షైః ప్రాప్తాజయైః।
వ్యాయచ్ఛద్భిః యతమానైః।
ప్రత్యాహారం ప్రత్యక్హారం।
ప్రత్యహారమితి వా పాఠః॥
8-7-9 పర్యంకేష్వేవ వరాసనేషు ॥
8-7-11 కార్యతరం ఆవశ్యకతరం యత్కార్యం కర్తవ్యం పరం మతం సంమతం తత్ ప్రబ్రూత॥
8-7-12 చేష్టాః శౌర్యాభినయరూపాః భుజాస్ఫాలనాద్యాః॥
8-7-13 నిశాంయ ఆలోచ్య। వర్చసం ఛాందసష్టచ్॥
8-7-14 రాగః స్వామిభక్తిః। యోగో దేశకాలాదిసంపత్తిః।
దాక్ష్యం బలం। నయో నీతిః॥
8-7-16 సర్వార్థైః రాగాదిభిః సునీతైః దైవమనులోంయతేఽనుకూలం క్రియతే।
న కేవలం రాగాద్యపేక్షయా దైవస్య ప్రాబల్యమపితు దైవాపేక్షయాపి సుప్రణీతా రాగాదయః ప్రబలా ఇత్యర్థః॥
8-7-21 బహుమతీం వాహుల్యవతీం అతిశయితామితి యావత్॥
8-7-22 శుభం వచః శ్రుత్వా మనః సమవస్థాప్య సమాధాయాబ్రవీదితి ద్వయోః సంబంధః॥
8-7-27 తాభ్యాం సకాశాత్ ద్రవిణవత్తరః బలవత్తరః॥
8-7-34 విహితం త్వయేతి శేషః॥
8-7-35 సైనాన్యే సేనానీత్యే॥
8-7-46 శాతకుంభమయైః సౌవర్ణైర్మాహేయైర్మహీమయైశ్చ కుంభైః॥
8-7-47 విషాణైః ద్విపస్య గజస్య దంతమయైః పాత్రైః। ఖంగస్య గండకస్య।
మహర్షభస్య గవయస్య చ శృంగైః। విషాణం దంతశృంగయోరితి విశ్వః।
ద్విపఖంగమహర్షభీయైరితి తద్ధితలోప ఆర్షః॥
8-7-56 శరాణాం దర్శనేపి నాలం కిముత స్పర్శే ఇత్యర్థః॥
8-7-7 సప్తమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.